Smoking Reduces Vitamin C: आजच्या धावपळीच्या जीवनात अनेक लोक ताणतणाव कमी करण्यासाठी किंवा सवयीमुळे सिगारेटचे सेवन करतात. मात्र, धूम्रपान केवळ फुफ्फुसांचेच नुकसान करत नाही तर शरीरातील अनेक महत्त्वाच्या पोषक घटकांवरही परिणाम करते. त्यापैकी सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे व्हिटॅमिन C.
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, नियमित धूम्रपान करणाऱ्या व्यक्तींमध्ये व्हिटॅमिन C ची पातळी कमी होण्याचा धोका जास्त असतो. यामुळे रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होणे, त्वचेचे नुकसान, जखमा हळूहळू भरून येणे आणि अकाली वृद्धत्व यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात.
धूम्रपानामुळे व्हिटॅमिन C (Vitamin C) का कमी होते?
सिगारेटच्या धुरामध्ये हजारो हानिकारक रसायने आणि फ्री रॅडिकल्स असतात. हे फ्री रॅडिकल्स शरीरातील पेशींवर ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस निर्माण करतात.
या नुकसानापासून शरीराचे संरक्षण करण्यासाठी व्हिटॅमिन C अँटीऑक्सिडंट म्हणून काम करते. त्यामुळे धूम्रपान करणाऱ्या व्यक्तींच्या शरीरात व्हिटॅमिन C अधिक वेगाने वापरले जाते आणि त्याची पातळी कमी होऊ लागते. संशोधनानुसार, जास्त सिगारेट ओढणाऱ्यांमध्ये रक्तातील व्हिटॅमिन C चे प्रमाण लक्षणीयरीत्या कमी आढळते.
व्हिटॅमिन C ची कमतरता झाल्यास दिसणारी लक्षणे
जर शरीरात व्हिटॅमिन C कमी झाले तर पुढील लक्षणे दिसू शकतात.
- वारंवार सर्दी-खोकला होणे
- रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होणे
- हिरड्यांतून रक्त येणे
- त्वचा कोरडी आणि निस्तेज होणे
- जखमा उशिरा भरून येणे
- थकवा आणि अशक्तपणा
- सांधेदुखी
- केस गळणे
व्हिटॅमिन C ची तीव्र कमतरता दीर्घकाळ राहिल्यास स्कर्व्हीसारखा गंभीर आजार होऊ शकतो.
धूम्रपान करणाऱ्यांना जास्त व्हिटॅमिन C ची गरज का असते?
वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, धूम्रपानामुळे शरीरात ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस वाढतो. त्यामुळे धूम्रपान न करणाऱ्या व्यक्तींच्या तुलनेत धूम्रपान करणाऱ्यांना अधिक व्हिटॅमिन C ची आवश्यकता असते.
काही आहार मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, धूम्रपान करणाऱ्यांनी सामान्य शिफारसीपेक्षा दररोज सुमारे 35 मिग्रॅ अतिरिक्त व्हिटॅमिन C घेण्याची गरज असू शकते.
व्हिटॅमिन C समृद्ध अन्नपदार्थ
जर तुम्ही धूम्रपान करत असाल किंवा नुकतेच सोडले असेल, तर आहारात खालील पदार्थांचा समावेश करा.
फळे
- संत्रे
- मोसंबी
- लिंबू
- आवळा
- पेरू
- कीवी
- स्ट्रॉबेरी
- पपई
भाज्या
- ढोबळी मिरची
- ब्रोकोली
- टोमॅटो
- कोबी
- पालक
हे पदार्थ शरीरातील व्हिटॅमिन C ची पातळी नैसर्गिकरीत्या वाढविण्यास मदत करतात.
धूम्रपानाचा शरीरावर होणारा इतर परिणाम
धूम्रपानामुळे केवळ व्हिटॅमिन C कमी होत नाही तर अनेक गंभीर आजारांचा धोका वाढतो.
- फुफ्फुसाचा कर्करोग
- हृदयविकार
- स्ट्रोक
- COPD
- रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होणे
- त्वचेचे अकाली वृद्धत्व
- दात आणि हिरड्यांचे आजार
व्हिटॅमिन C सप्लिमेंट घ्यावे का?
जर आहारातून पुरेसे व्हिटॅमिन C मिळत नसेल किंवा डॉक्टरांनी कमतरता निदान केली असेल, तर त्यांच्या सल्ल्याने सप्लिमेंट घेता येते.
स्वतःहून जास्त प्रमाणात व्हिटॅमिन C सप्लिमेंट घेणे टाळावे.
धूम्रपान सोडल्यास काय फायदे होतात?
धूम्रपान सोडल्यावर शरीर हळूहळू पूर्ववत होऊ लागते.
- ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस कमी होतो.
- व्हिटॅमिन C चा वापर सामान्य होतो.
- रोगप्रतिकारक शक्ती सुधारते.
- त्वचा अधिक निरोगी दिसते.
- हृदय आणि फुफ्फुसांचे आरोग्य सुधारते.
डॉक्टरांचा सल्ला
जर तुम्ही नियमित धूम्रपान करत असाल आणि वारंवार आजारी पडत असाल, थकवा जाणवत असेल किंवा हिरड्यांतून रक्त येत असेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन व्हिटॅमिन C ची तपासणी करून घ्या.
संतुलित आहार, पुरेसे फळे-भाज्या आणि धूम्रपान सोडणे हेच सर्वोत्तम उपाय आहेत.
निष्कर्ष
धूम्रपानामुळे शरीरातील व्हिटॅमिन C ची पातळी कमी होण्याची शक्यता वाढते. कारण सिगारेटमधील हानिकारक रसायनांमुळे शरीरात ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस वाढतो आणि व्हिटॅमिन C अधिक प्रमाणात खर्च होते. त्यामुळे धूम्रपान करणाऱ्यांनी व्हिटॅमिन C युक्त आहार घ्यावा, आवश्यक असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने सप्लिमेंट घ्यावे आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे धूम्रपान सोडण्याचा प्रयत्न करावा.
FAQs
1. धूम्रपानामुळे व्हिटॅमिन C कमी होते का?
होय. संशोधनानुसार धूम्रपान करणाऱ्यांमध्ये रक्तातील व्हिटॅमिन C चे प्रमाण कमी असते.
2. धूम्रपान करणाऱ्यांनी कोणती फळे खावीत?
आवळा, संत्रे, पेरू, कीवी, लिंबू, स्ट्रॉबेरी आणि पपई.
3. व्हिटॅमिन C ची कमतरता कशी ओळखावी?
थकवा, वारंवार संसर्ग, हिरड्यांतून रक्त येणे, जखमा उशिरा भरणे आणि त्वचेच्या समस्या ही सामान्य लक्षणे आहेत.
4. धूम्रपान सोडल्यावर व्हिटॅमिन C पुन्हा वाढते का?
होय. धूम्रपान बंद केल्यावर शरीरातील ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस कमी होतो आणि व्हिटॅमिन C ची गरजही हळूहळू सामान्य पातळीवर येते.