नोव्हेंबर सुरू झाला की सकाळी गारवा जाणवू लागतो आणि त्यासोबत जवळपास प्रत्येक घरात एक तक्रार ऐकू येते — त्वचा ओढल्यासारखी वाटते, हात-पाय पांढरट दिसू लागतात, ओठ फुटतात आणि टाचांना भेगा पडतात. थंड हवेत आर्द्रता कमी असते, त्यामुळे त्वचेतील नैसर्गिक ओलावा पटकन उडून जातो. चांगली गोष्ट म्हणजे रोजच्या सवयीत थोडे बदल केले तर ही समस्या बऱ्याच प्रमाणात कमी करता येते.
थंडीत त्वचा कोरडी का होते?
आपल्या त्वचेच्या वरच्या थरात तेल आणि पाण्याचं एक संरक्षक आवरण असतं. हिवाळ्यात हवा कोरडी असते, आपण गरम पाण्याने जास्त वेळ अंघोळ करतो, पाणी कमी पितो आणि लोकरीच्या कपड्यांचं घर्षणही वाढतं. या सगळ्यामुळे हे आवरण कमकुवत होतं आणि त्वचा खाजरी, खरखरीत होते. ज्यांची त्वचा मुळातच कोरडी आहे किंवा ज्यांना त्वचेचे जुने त्रास आहेत, त्यांना हिवाळा जास्त जाणवतो.
थंडीत त्वचेची काळजी घेण्याचे 9 सोपे उपाय
- 1. खूप गरम पाण्याने अंघोळ टाळा: कडक गरम पाणी आरामदायक वाटतं, पण ते त्वचेतील नैसर्गिक तेल धुऊन टाकतं. कोमट पाणी वापरा आणि अंघोळ फार लांबवू नका.
- 2. अंघोळीनंतर लगेच मॉइश्चरायझर: त्वचा थोडी ओलसर असतानाच क्रीम किंवा लोशन लावलं तर ओलावा त्वचेत टिकून राहतो. हिवाळ्यात हलक्या लोशनऐवजी थोडं घट्ट क्रीम जास्त उपयोगी ठरतं.
- 3. सौम्य साबण निवडा: खूप फेस येणारे आणि तीव्र सुगंध असलेले साबण त्वचा अधिक कोरडी करू शकतात. सौम्य, मॉइश्चरायझिंग साबण किंवा बॉडी वॉश वापरणं चांगलं.
- 4. पाणी प्यायला विसरू नका: थंडीत तहान कमी लागते, त्यामुळे नकळत पाणी कमी प्यायलं जातं. दिवसभर थोडं थोडं पाणी, गरम सूप किंवा हर्बल चहा घेत राहा.
- 5. ओठांसाठी लिप बाम: ओठ चाटण्याची सवय टाळा, कारण लाळ सुकल्यावर ओठ अधिकच फुटतात. दिवसातून काही वेळा लिप बाम लावा; अनेक घरांत थोडं साजूक तूप लावण्याचीही पद्धत आहे.
- 6. टाचांच्या भेगांसाठी रात्रीची काळजी: रात्री पाय कोमट पाण्यात काही मिनिटे बुडवून, स्वच्छ पुसून, जाड क्रीम किंवा पेट्रोलियम जेली लावा आणि सुती मोजे घाला. नियमित केल्यास काही दिवसांत फरक जाणवतो.
- 7. तेलाचा हलका मसाज: अंघोळीपूर्वी खोबरेल किंवा तिळाच्या तेलाने हलका मसाज केल्याने त्वचा मऊ राहण्यास मदत होते. मात्र चेहऱ्यावर मुरुमांचा त्रास असेल तर चेहऱ्याला जड तेल लावणं टाळा.
- 8. थंडीतही सनस्क्रीन: हिवाळ्यातलं ऊन सौम्य वाटतं, पण अतिनील किरणांचा परिणाम संपत नाही. दिवसा बाहेर जाताना चेहरा आणि हातांवर सनस्क्रीन लावणं फायदेशीर ठरतं.
- 9. आहारात चांगले फॅट्स आणि हंगामी फळं: शेंगदाणे, तीळ, अक्रोड, बदाम, अळशी आणि मर्यादित प्रमाणात तूप यांतून शरीराला चांगले फॅट्स मिळतात. गाजर, पालक, आवळा, संत्री अशा हिवाळ्यातील भाज्या-फळांचाही आहारात समावेश करा.
चेहऱ्याची काळजी कशी घ्याल?
चेहरा दिवसातून दोनदा सौम्य फेसवॉशने धुवा. वारंवार स्क्रब केल्याने त्वचा अधिक संवेदनशील होऊ शकते, त्यामुळे हिवाळ्यात स्क्रब कमी वेळा आणि हलक्या हाताने करा. रात्री झोपताना चेहऱ्याला मॉइश्चरायझर लावा. घरात हीटर किंवा ब्लोअर जास्त वेळ चालू असेल तर खोलीतील हवा आणखी कोरडी होते; अशा वेळी खोलीत पाण्याचं भांडं ठेवणं किंवा ह्युमिडिफायर वापरणं उपयोगी ठरू शकतं.
लहान मुलं आणि ज्येष्ठांची विशेष काळजी
लहान मुलांची त्वचा नाजूक असते आणि वयानुसार ज्येष्ठांच्या त्वचेतील नैसर्गिक तेल कमी झालेलं असतं. त्यामुळे या दोघांनाही थंडीत कोरडेपणा आणि खाज जास्त जाणवू शकते. त्यांच्यासाठी सुगंधविरहित, सौम्य उत्पादनं निवडा, अंघोळीनंतर लगेच क्रीम लावा आणि लोकरीचे कपडे थेट त्वचेला घासणार नाहीत याची काळजी घ्या — आत सुती कपडा घालणं चांगलं.
डॉक्टरांकडे कधी जायचं?
- त्वचेवर लालसर चट्टे, सूज किंवा सतत खाज येत असेल
- भेगांमधून रक्त येत असेल किंवा जखम चिघळत असेल
- घरगुती उपाय करूनही दोन-तीन आठवडे फरक पडत नसेल
- मधुमेह असेल आणि पायांना भेगा किंवा जखमा होत असतील
निष्कर्ष
हिवाळ्यातील कोरडी त्वचा ही सामान्य समस्या असली तरी दुर्लक्ष केल्यास त्रास वाढू शकतो. कोमट पाणी, नियमित मॉइश्चरायझर, पुरेसं पाणी आणि संतुलित आहार या चार गोष्टी पाळल्या तरी या थंडीतही त्वचा मऊ आणि निरोगी राहू शकते.
टीप: हा लेख सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे. त्वचेचा त्रास जास्त असल्यास किंवा कोणतीही ॲलर्जी असल्यास कोणताही उपाय करण्यापूर्वी त्वचारोगतज्ज्ञ किंवा डॉक्टरांचा सल्ला नक्की घ्या.

























Leave a Reply