Caste Certificate: नव्या जीआरमुळे कुणबी जात प्रमाणपत्र मिळवण्याची प्रक्रिया पारदर्शक आणि सोपी झाली आहे.
Caste Certificate मराठा समाजाच्या आरक्षणासाठी सुरू असलेल्या लढ्याला मोठा दिलासा देत शासनाने अखेर महत्त्वपूर्ण जीआर जारी केला आहे. राधाकृष्ण विखे पाटील यांच्या अध्यक्षतेखालील उपसमितीने हा निर्णय घेतला असून मनोज जरांगे यांच्या आंदोलनाला यामुळे यश मिळाले आहे. नव्या जीआरनुसार, हैदराबाद गॅझेटच्या आधारे मराठा समाजाला कुणबी जात प्रमाणपत्र देण्याचा मार्ग खुला झाला आहे. यामुळे मराठा समाजाला ओबीसी आरक्षण मिळण्याचा मार्ग अधिक सुलभ होणार आहे.
कुणबी जात प्रमाणपत्रासाठी आवश्यक पुरावे
कुणबी जात प्रमाणपत्र मिळवण्यासाठी अर्जदाराने रक्ताच्या नातेवाईकांचा (वडील, आजोबा, पणजोबा, चुलते, आत्या) कुणबी जातीचा पुरावा सादर करणे आवश्यक आहे. हे पुरावे पुढील दस्तऐवजांमधून मिळवता येऊ शकतात:
Caste Certificate Kunbi 2025
शाळेचे रेकॉर्ड: नातेवाईकांचा शाळा प्रवेश उतारा किंवा शाळा सोडल्याचा दाखला.
कोतवाल बुक/गाव नमुना नं.14: स्वातंत्र्यपूर्व काळातील जन्म-मृत्यू नोंदींची नक्कल तहसील कार्यालयातून मिळू शकते.
महसुली कागदपत्रे: 7/12 उतारा, 8अ उतारा, वारस नोंदी (6ड), फेरफार, खरेदीखत, भाडेपट्टा, सूडपत्र इत्यादी.
सर्व्हिस बुक: नातेवाईक शासकीय सेवेत असल्यास त्यांचा साक्षांकित उतारा.
आधीचे प्रमाणपत्र: नातेवाईकाकडे आधीपासून वैध कुणबी प्रमाणपत्र असल्यास त्याची प्रत.
नव्या जीआरनुसार सुलभ प्रक्रिया
Caste Certificate Kunbi 2025
जर अर्जदाराकडे थेट पुरावे नसतील, तर नातेवाईकांचे प्रतिज्ञापत्र आणि वंशावळ समितीच्या चौकशीद्वारे प्रमाणपत्र मिळू शकते.
ग्राम महसूल अधिकारी, ग्रामपंचायत अधिकारी आणि सहायक कृषी अधिकारी यांची समिती 90 दिवसांत प्रक्रिया पूर्ण करेल.
58 लाख नोंदी सर्व ग्रामपंचायतींमध्ये प्रसिद्ध करून लोकांना दस्तऐवज मिळवणे सोपे होणार आहे.
13 ऑक्टोबर 1967 पूर्वी स्थानिक क्षेत्रात राहण्याचा पुरावा नसल्यास, प्रतिज्ञापत्र देणे बंधनकारक आहे.
स्थानिक लोकांचे मत
Caste Certificate Kunbi 2025
मराठवाड्यातील एका शेतकऱ्याने सांगितले, “आमच्या आजोबांचे नाव गाव नमुना 14 मध्ये कुणबी म्हणून नोंदले आहे. आधी प्रमाणपत्र मिळवणे अवघड होते, पण आता शासनाने केलेल्या सुधारणेमुळे प्रक्रिया सुलभ झाली आहे.”
औरंगाबादमधील एका तरुणीने सांगितले, “नव्या जीआरमुळे विद्यार्थ्यांना शिक्षण आणि नोकरीत ओबीसी आरक्षणाचा लाभ घेता येईल. ही आमच्यासाठी मोठी संधी आहे.”
निष्कर्ष
नव्या जीआरमुळे कुणबी जात प्रमाणपत्र मिळवण्याची प्रक्रिया पारदर्शक आणि सोपी झाली आहे. मराठा समाजातील नागरिकांनी आपल्या हक्कासाठी तहसील कार्यालय, ग्रामपंचायत किंवा समितीशी संपर्क साधावा. शासनाने दिलेली ही सुविधा मराठा समाजाला OBC Reservation Benefits मिळवून देण्यासाठी मोठे पाऊल ठरणार आहे.
मराठे-कुणबी वादावर ऐतिहासिक पुरावा: १८८५ च्या सातारा गॅझेटमध्ये स्पष्ट नोंद
Caste Certificate Kunbi 2025
सातारा | मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर सुरू असलेल्या वादात १८८५ च्या सातारा गॅझेटिअर मधील महत्त्वपूर्ण नोंद पुन्हा समोर आली आहे. या राजपत्रात स्पष्टपणे नमूद आहे की, मराठे हे कुणबीपेक्षा वेगळे नाहीत. त्यांच्या वंशपरंपरा, विवाह पद्धती, धार्मिक विधी आणि राजवंशीय आडनावे सर्व काही सारखेच आहेत.
१८८५ गॅझेटमधील महत्त्वाचे निष्कर्ष
Caste Certificate Kunbi 2025
सातारा जिल्ह्यातील मराठा आणि कुणबी हे वेगळे नसल्याची नोंद पान क्र. ७५ वर आहे.
१८८१ च्या जनगणनेत मराठे आणि कुणबींची वेगळी नोंद झालेली नाही, तर एकत्रच कुणबी म्हणून गणना झाली आहे.
लोकसंख्या: त्या काळी सातारा जिल्ह्याची एकूण लोकसंख्या १० लाख, त्यातील ५.८३ लाख लोक कुणबी म्हणून नोंदलेले.
दोन्ही समाजाचा मुख्य व्यवसाय शेती, पण काही मराठा परिवार युद्धकलेला महत्त्व देत होते.
विवाह व सांस्कृतिक परंपरा समान
Caste Certificate Kunbi 2025
इतिहास अभ्यासक नीलेश झोरे सांगतात, “१८८५ च्या सातारा गॅझेटमध्ये मराठा आणि कुणबी समाजाच्या विवाह पद्धती, धार्मिक विधी आणि आडनावांमध्ये कोणताही फरक नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. सातारा संस्थानचे छत्रपती प्रतापसिंह महाराज यांनी १८१९ मध्ये केलेल्या जनगणनेतही अशीच नोंद आढळते.”
Railway Bharti रेल्वेत 2,865 पदांसाठी भरती, लवकर करा अर्ज
आडनावांचा ऐतिहासिक संदर्भ
Caste Certificate Kunbi 2025
चोलके, यदुवंशी, सोलंकी, शिल्हर, यादव ही राजवंशीय आडनावे मराठा-कुणबी समाजात समानपणे आढळतात. काही ठिकाणी कुणबींचा उल्लेख मराठा म्हणून तर काही ठिकाणी मराठ्यांचा उल्लेख कुणबी म्हणून आढळतो, त्यामुळे दोन्ही समाज एकाच मुळाशी जोडले गेलेले दिसतात.
स्थानिक लोकांचे मत
Caste Certificate Kunbi 2025
सांगलीतील एका ज्येष्ठ शेतकऱ्याने सांगितले, “आमच्या आजोबांच्या जमिनीचे ७/१२ उतारे कुणबी म्हणून नोंदलेले आहेत. पण आम्ही मराठा समाजातील आहोत. जुन्या नोंदीमुळे आता प्रमाणपत्र मिळवणे सोपे होईल.”
विधिज्ञ ॲड. बाबासाहेब मुळीक यांनी सांगितले, “सातारा गॅझेटिअरची अंमलबजावणी झाल्यास सांगलीसह जुन्या सातारा जिल्ह्यातील मराठा बांधवांना कुणबी प्रमाणपत्राचा मार्ग मोकळा होईल.”
GST portal
निष्कर्ष
१८८५ च्या सातारा गॅझेटमधील नोंदींनुसार मराठा आणि कुणबी समाजामध्ये ऐतिहासिकदृष्ट्या वेगळेपण नाही. जर शासनाने या पुराव्यांची अंमलबजावणी केली, तर मराठा समाजाला कुणबी जात प्रमाणपत्र मिळवण्याचा मार्ग अधिक सोपा होईल आणि OBC Reservation चा लाभ घेण्याची संधी मिळेल.